Saturday, April 2, 2022

యుగములకు ఆది

02/03/2022.

*వాల్మీకి సోమన పోతన వేమన (వా.సో.పో.వే)సాహిత్య వేదిక* ఆధ్వర్యంలో 

అంశం : యుగములకు ఆది యుగాది.

శీర్షిక : చిగురుంచిన ఆశలు.

రచన: శ్రీమతి పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి .
కల్యాణ్: మహారాష్ట్ర .


ఎటుచుాసినా సహజమైన నుాతనత్వం.
వసంత ఋతువు ఆగమనంతో వచ్చే ఆది పర్వం .
చిరుగాలి వీచికలతో నవ యుగాది ప్రారంభం .
బంతీ చామంతుల మధుర వీచికల సుమ గంధం  ॥

చిగురులు తొడిగిన ఆకుల గలగలలలు.
మామిడి పుాతల చిరు గంధపు ఘుమ ఘుమలు.
కోయిల రాగాల కొత్త వసంతాల మయుారి నాట్యాలు
నవ యుగాదికి పలుకుతున్న నవ్య స్వాగతాలు॥

గుమ్మాలకు పచ్చని తోరణాల శుభ సంకేతాలు
ఇంటింటా పసుపు కుంకుమలద్దిన గుమ్మాలు
యుగాది లక్ష్మికి పలికే ఉత్సాహపు స్వాగతాలు.
శుభ మంగళాలు పలుకు వేద పండితుల సామ గానాలు॥

కొత్త కోర్కెలతో చిగురించిన కొగ్రొత్త ఆశలు
నలిగిన మనసుల్లో నమ్మిక నిండిన ప్రశాంతతలు.
 షడృచుల సమ్మేళనాలతో ఆరోగ్యామృత పక్వాలు.
 కొత్త దనపు రాకతో పాతను మరచిన అత్మ విశ్వాసాలు॥
 
పంచాంగ శ్రవణంతో చీకటి బ్రతుకుల్లో చిగురించిన ఆశలు.
"శుభకృత్" ఆగమనానికి ప్రకృతి పాడే ఆనంద గీతాలు
మంగళ గీతాల మధుర భావనలతో "శుభారంభ-
 యుగాది" కి జనులు పలికిన సుస్వాగతాలు ॥
 
హామీ:
నా ఈ కవిత ఏ మాధ్యమునందునుా ప్రచురితం కాని
నా స్వీయ రచన.

 

మారని కాలం, మరుతున్న మనిషి

02/03/2021

శ్రీ శ్రీ కళావేదిక ఆధ్వర్యంలో శ్రీశ్రీ కళావేదిక చైర్మన్ శ్రీ కత్తిమండ ప్రతాప్ గారి సారధ్యం లో శుభకృత నామ సంవత్సర ఉగాది సందర్భంగా
  "ఉగాది కవితల పోటీ..
‌
 
  రచన: శ్రీమతి:పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి .
  కల్యాణ్ : మహారాష్ట్ర .
  8097622021.

అంశం : యుగాది ఆనందమా! నీ వెక్కడ?
  శీర్షిక : మారని కాలం లో  మారుతున్న  మనిషి.
 
కాల చక్రం తన మానాన తాను తిరుగుతునే ఉంది.
ప్రభవ, విభవాది  అరువది సంవత్సరాల కాలం
ప్రతీ వత్సరానికి ఒక ప్రత్యేకతతో వస్తుానే ఉంది.॥

మహిలో మనుషులు మాత్రం నాటి నుంచి నేటి వరకు
కాలాన్ని సవాలు చేస్తుా ప్రకృతితో పరాచికలాడుతుా
క్షణానికో మనస్తత్వంతో మారణహోమం చేస్తుానే ఉన్నారు. ॥

కాలం ...అలాగే ఉంది . రాత్రుల చీకట్లను దాటి
వెలుగు వెన్నెలలు పంచుతుానే ఉంది.
ఆరు ఋతువులకు ఆహ్వానం పలుకుతుా
ప్రకృతి నియమాలను  నిలుపుతునే ఉంది ॥

కాలం మారిందంటుా తానే మారుతుాన్న మనషి
సభ్యత, సంస్కారాలతో పాటు మానవత్వాన్ని
కుాడా కోల్పోతుా స్వార్ధ పరుడై మసలసాగేడు.
"తన" పర" లతో పాటు వావి వరుసలు మరచేడు.॥

రాక్షసత్వంతో పెట్రేగిన  కామొాద్రేకాలతో
కన్ను మిన్ను కానని కఠినాత్ముడయ్యేడు.
వక్రీకరించిన మనిషి బుద్ధి వరుస దురాగతాలతో
భ్రష్టు పట్టి రాక్షసత్వం తో రంకెలు వేస్తోంది॥

ఆడతనంలో ఆమ్మను చుాడవలసిన వాడు
అమ్మతనంలో ఆడతనానికి అంగలారుస్తున్నాడు.
వింత పోకడలు పెరుగుతున్న  సమాజంలో.
న్యాయంకుాడా నోట్ల మత్తుకు లొంగిపోయింది ॥

విధి రాతను  తప్పించలేని కాలం, కకలావికలమై
కరువు కాటకాలకు నెలవై క్రమశిక్షణ కోల్పోయింది
ఐనా ఇప్పటకీ మనిషి కాలాన్ని దుాషిస్తుా
తనను  తాను సమర్ధించుకుంటుానే ఉన్నాడు..॥

హామీ:
నా ఈ కవిత ఏ మాధ్యమునందునుా ప్రచురితం కాని
నా స్వీయ రచన.

నుాతన వత్సరానికి స్వాగతం

27/03/2022.
నేను సైతం కవి పత్రిక ఏప్రిల్-2022 సంచిక కొరకు నేను వ్రాసిన కవిత: 

అంశం: "శుభకృత్ నామ సంవత్సరం ఉగాది..

శీర్షిక : నుాతన వత్సరానికి స్వాగతం.

రచన: శ్రీమతి : పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి.
కల్యాణ్ : మహారాష్ట్ర .



మారురున్న కాలమనే చక్రాల మధ్య
చావలేక బ్రతకలేకా అల్ల లాడుతున్న 
జనసంద్రపు జీవన నౌకాయానంలో 
కలకలం రేపుతున్న  కణ బాధల గాధలు
ఎన్నో చేదు అనుభవాలు అక్రోశాలు.
జీవన గమనానికి  కలిగించిన అవరోధాలు.॥

అణగారిపోతున్న ఆశలు ,ఆశయాలతో
బ్రతుకు భారమౌతున్న జనాల 
అంతరంగాలలో చీకటి ముగిసిన వేకువలా , 
ఒడ్డుకు చేరబోతున్న ఒడిదుడుకుల 
జీవన యానం ॥

శుభ సుాచకమైన కోయిల రాగాలతో
వసంత వీచికల మధుర సుమ గంధాలతో
మధుర భావనల మలయవీచికలతో
మారిన సంవత్సరపు మధుర భావనతో
ఆశల సౌధాలకు వేస్తున్న ఆనంద సోపానం ॥

శుభ సందేశాల సుమగంధసారమై 
అలసిన మనసులకు ఆనంద కారియై
కొత్త బాసలకు కొత్తబాటలు చుాపుతుా 
వస్తున్న "శుభకృత్ నామ "యుగాదికి
ఆరు ఋచుల ఆరోగ్య పక్వాలతో
ఆడుతుా పాడుతుా పలుకుదాం 
ఆనంద గీతాల శుభ స్వాగతం  ॥

నవ యుగాదికి స్వాగతం 2022

01/03/2022.

శీర్షిక : నవ యుగాదికి ఆహ్వానం.

రచన :శ్రీమతి పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి 
కల్యాణ్ : మహారాష్ట్ర .


యుగయుగాలుగా జగాన ఆమని  
ఎన్నో మార్పులు తెచ్చింది
యుగాది పండగ ఆంధ్రులమదిలో 
పునాది వేసిన పండగయింది॥

వసంతుని ఆగమనంతో
వంతు చిగురు పచ్చదనాల
వేల తరుల వేడుక సమాగమం 
జంట కోయిలల వేడ్క రాగాల సరాగం ॥

అందము నిండిన  ఆనందముతో
అర విరిసిన పుావుల కళ కళలు
మంద్రముగా అతి మధురముగా 
చిరు గాలుల సవ్వడి సరిగమలు ॥

చిగురులు తొడిగిన కొమ్మల నడుమ 
కోయిల పాడిన గీతికలు
ఓషధి నిండిన తరులు, ఝరులు
మన ప్రకృతి పంచు సిరి సంపదలు॥

పైరు పచ్చని పంట భుాముల లొ
కొత్తకళల తడి మట్టి గంధములు 
ధాన్యపు సిరి ధాన్యపు నెలవులు
పుడమి తల్లి యిడు నిండు దీవెనలు॥

వత్సరానికో కొత్త ప్రారంభం
వరుస ప్రణాళికల ఆశా ప్రయాణం 
మానవ జీవితాలలో ఆశయాల ఆరంభం 
బ్రతుకు బాటలో సాధన నిండిన  సారం ॥

చీకటి వెలుగుల రంగుల యానంలో
ఒడిదుడుకుల నావను ఒడ్డుకు చేర్చే పయనం 
శుభకృత్ ఆగమనంతో వెలుగు వసంతాల
వేడ్క పండగలకు పలుకు  ఆహ్వానం ॥

మారని కాలంలో మారుతున్న మనిషి.

02/03/2021

శ్రీ శ్రీ కళావేదిక ఆధ్వర్యంలో శ్రీశ్రీ కళావేదిక చైర్మన్ శ్రీ కత్తిమండ ప్రతాప్ గారి సారధ్యం లో శుభకృత నామ సంవత్సర ఉగాది సందర్భంగా
  "ఉగాది కవితల పోటీ..
 ‌
  
  రచన: శ్రీమతి:పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి .
  కల్యాణ్ : మహారాష్ట్ర .
  8097622021.

అంశం : యుగాది ఆనందమా! నీ వెక్కడ?
  శీర్షిక : మారని కాలం లో  మారుతున్న  మనిషి.
  
 కాల చక్రం తన మానాన తాను తిరుగుతునే ఉంది.
ప్రభవ, విభవాది  అరువది సంవత్సరాల కాలం
ప్రతీ వత్సరానికి ఒక ప్రత్యేకతతో వస్తుానే ఉంది.॥

మహిలో మనుషులు మాత్రం నాటి నుంచి నేటి వరకు
కాలాన్ని సవాలు చేస్తుా ప్రకృతితో పరాచికలాడుతుా
క్షణానికో మనస్తత్వంతో మారణహోమం చేస్తుానే ఉన్నారు. ॥

కాలం ...అలాగే ఉంది . రాత్రుల చీకట్లను దాటి 
వెలుగు వెన్నెలలు పంచుతుానే ఉంది.
ఆరు ఋతువులకు ఆహ్వానం పలుకుతుా
ప్రకృతి నియమాలను  నిలుపుతునే ఉంది ॥

కాలం మారిందంటుా తానే మారుతుాన్న మనషి
సభ్యత, సంస్కారాలతో పాటు మానవత్వాన్ని 
కుాడా కోల్పోతుా స్వార్ధ పరుడై మసలసాగేడు.
"తన" పర" లతో పాటు వావి వరుసలు మరచేడు.॥

రాక్షసత్వంతో పెట్రేగిన  కామొాద్రేకాలతో
కన్ను మిన్ను కానని కఠినాత్ముడయ్యేడు.
వక్రీకరించిన మనిషి బుద్ధి వరుస దురాగతాలతో
 భ్రష్టు పట్టి రాక్షసత్వం తో రంకెలు వేస్తోంది॥

ఆడతనంలో ఆమ్మను చుాడవలసిన వాడు
అమ్మతనంలో ఆడతనానికి అంగలారుస్తున్నాడు.
వింత పోకడలు పెరుగుతున్న  సమాజంలో.
న్యాయంకుాడా నోట్ల మత్తుకు లొంగిపోయింది ॥

 విధి రాతను  తప్పించలేని కాలం, కకలావికలమై
కరువు కాటకాలకు నెలవై క్రమశిక్షణ కోల్పోయింది 
ఐనా ఇప్పటకీ మనిషి కాలాన్ని దుాషిస్తుా 
తనను  తాను సమర్ధించుకుంటుానే ఉన్నాడు..॥






Friday, April 1, 2022

60 తెలుగు సంవత్సరాల పేర్లకు అర్ధాలు.

🌹తెలుగు సంవత్సరాలపేర్లు.అర్థాలు.🌹
-------------------------------------

1. ప్రభవ అంటే... ప్రభవించునది... అంటే... పుట్టుక.
2. విభవ - వైభవంగా ఉండేది.
3. శుక్ల... అంటే తెల్లనిది. నిర్మలత్వం, కీర్తి, ఆనందాలకు ప్రతీక.
4. ప్రమోదూత.... ఆనందం. ప్రమోదభరితంగా ఉండేది ప్రమోదూత.
5. ప్రజోత్పత్తి... ప్రజ ఆంటే సంతానం. సంతాన వృద్ధి కలిగినది ప్రజోత్పత్తి.
6. అంగీరస... అంగీరసం అంటే శరీర అంగాల్లోని ప్రాణశక్తి, ప్రాణదేవుడే అంగీరసుడు. ఆ దేవుడి పేరు మీదే ఈ పేరొచ్చింది అని అర్థం.
7. శ్రీముఖ... శుభమైన ముఖం. ముఖం ప్రధానాంశం కాబట్టి అంతా శుభంగా ఉండేదనే అర్ధం.
8. భావ.... భావ అంటే భావ రూపుడిగా ఉన్న నారాయణుడు. ఈయనే భావ నారాయణుడు. ఈయన ఎవరని విశ్లేషిస్తే సృష్టికి ముందు సంకల్పం చేసే బ్రహ్మ అని పండితులు వివరిస్తున్నారు.
9. యువ.... యువ అనేది బలానికి ప్రతీక.
10. ధాత... అంటే బ్రహ్మ. అలాగే ధరించేవాడు, రక్షించేవాడు.
11. ఈశ్వర... పరమేశ్వరుడు.
12. బహుధాన్య... సుభిక్షంగా ఉండటం.
13. ప్రమాది... ప్రమాదమున్నవాడు అని అర్థమున్నప్పటికీ సంవత్సరమంతా ప్రమాదాలు జరుగుతాయని భయపడనవసరం లేదు.
14. విక్రమ... విక్రమం కలిగిన వాడు.
15. వృష ... చర్మం.
16. చిత్రభాను... భానుడంటే సూర్యుడు. సూర్యుడి ప్రధాన లక్షణం ప్రకాశించటం. చిత్రమైన ప్రకాశమంటే మంచి గుర్తింపు పొందడమని అర్థం.
17. స్వభాను... స్వయం ప్రకాశానికి గుర్తు. స్వశక్తి మీద పైకెదిగేవాడని అర్థం
18. తారణ... తరింపచేయడం అంటే దాటించడం. కష్టాలు దాటించడం, గట్టెక్కించడం అని అర్థం.
19. పార్థివ... పృధ్వీ సంబంధమైనది, గుర్రం అనే అర్థాలున్నాయి. భూమికున్నంత సహనం, పనిచేసేవాడని అర్థం.
20. వ్యయ... ఖర్చు కావటం. ఈ ఖర్చు శుభాల కోసం ఖర్చై ఉంటుందని సర్వాన్నిg అర్థం.
21. సర్వజిత్తు.... సర్వాన్నిg జయించినది.
22. సర్వధారి -...సర్వాన్ని ధరించేది.
23.విరోధి.... విరోధం కలిగినట్టువంటిది.
24. వికృతి... వికృతమైనటువంటిది.
25. ఖర.... గాడిద, కాకి, ఒక రాక్షసుడు, వాడి, వేడి, ఎండిన పోక అనే అర్థాలున్నాయి.
26. నందన ... కూతురు, ఉద్యానవనం, ఆనందాన్ని కలుగజేసేది.
27. విజయ... విశేషమైన జయం కలిగినది.
28. జయ.... జయాన్ని కలిగించేది. 
29. మన్మథ... మనస్సును మధించేది.
30. దుర్ముఖి... చెడ్డ ముఖం కలది.
31. హేవిలంబి... సమ్మోహన పూర్వకంగా విలంబి చేసేవాడని అర్థం.
32. విలంబి... సాగదీయడం.
33. వికారి.... వికారం కలిగినది.
34. శార్వరి... రాత్రి.
35. ప్లవ... తెప్ప. కప్ప, జువ్వి... దాటించునది అని అర్థం.
36. శుభకృత్... శుభాన్ని చేసి పెట్టేది.
37. శోభకృత్... శోభను కలిగించేది.
38. క్రోధి... క్రోధాన్ని కలిగినది.
39. విశ్వావసు... విశ్వానికి సంబంధించినది.
40. పరాభవ ... అవమానం.
41. ప్లవంగ... కోతి, కప్ప.
42. కీలక.... పశువులను కట్టేందుకు ఉపయోగించే కొయ్య.
43. సౌమ్య... మృదుత్వం.
44. సాధారణ... సామాన్యం.
45. విరోధికృత్... విరోధాలను కలిగించేది.
46. పరీధావి... భయకారకం.
47. ప్రమాదీచ... ప్రమాద కారకం.
48. ఆనంద... ఆనందమయం.
49. రాక్షస... రాక్షసత్వాన్ని కలిగినది.
50. నల.... నల్ల అనే పదానికి రూపాంతరం.
51. పింగళ... ఒక నాడి, కోతి, పాము, ముంగిస.
52. కాలయుక్తి... కాలానికి తగిన యుక్తి.
53. సిద్ధార్థి... కోర్కెలు సిద్ధించినది.
54. రౌద్రి... రౌద్రంగా ఉండేది.
55. దుర్మతి... దుష్ట బుద్ధి.
56. దుందుభి ... వరుణుడు.
57. రుధిరోధ్గారి... రక్తాన్ని స్రవింప చేసేది.
58. రక్తాక్షి... ఎర్రని కన్నులు కలది.
59. క్రోదన... కోప స్వభావం కలది.
60. అక్షయ... నశించనది.
సేకరణ:జోస్యుల హరిప్రసాద్

నవ యుగాదికి ఆహ్వానం.

01/03/2022.

శీర్షిక : నవ యుగాదికి ఆహ్వానం.

రచన :శ్రీమతి పుల్లాభట్ల జగదీశ్వరీముార్తి 
కల్యాణ్ : మహారాష్ట్ర .


యుగయుగాలుగా జగాన ఆమని  
ఎన్నో మార్పులు తెచ్చింది
యుగాది పండగ ఆంధ్రులమదిలో 
పునాది వేసిన పండగయింది॥

వసంతుని ఆగమనంతో
వంతు చిగురు పచ్చదనాల
వేల తరుల వేడుక సమాగమం 
జంట కోయిలల వేడ్క రాగాల సరాగం ॥

అందము నిండిన  ఆనందముతో
అర విరిసిన పుావుల కళ కళలు
మంద్రముగా అతి మధురముగా 
చిరు గాలుల సవ్వడి సరిగమలు ॥

చిగురులు తొడిగిన కొమ్మల నడుమ 
కోయిల పాడిన గీతికలు
ఓషధి నిండిన తరులు, ఝరులు
మన ప్రకృతి పంచు సిరి సంపదలు॥

పైరు పచ్చని పంట భుాముల లొ
కొత్తకళల తడి మట్టి గంధములు 
ధాన్యపు సిరి ధాన్యపు నెలవులు
పుడమి తల్లి యిడు నిండు దీవెనలు॥

వత్సరానికో కొత్త ప్రారంభం
వరుస ప్రణాళికల ఆశా ప్రయాణం 
మానవ జీవితాలలో ఆశయాల ఆరంభం 
బ్రతుకు బాటలో సాధన నిండిన  సారం ॥

చీకటి వెలుగుల రంగుల యానంలో
ఒడిదుడుకుల నావను ఒడ్డుకు చేర్చే పయనం 
శుభకృత్ ఆగమనంతో వెలుగు వసంతాల
వేడ్క పండగలకు పలుకు  ఆహ్వానం ॥